NOTE
- 15 -
english draft
NOTE:
- 15 -
TEXT
Բ. Եթէ Հիւանդը զգում է մէջքացաւ կամ` փորի ոլոր տալ և վքնիլ, էն ժամանակը տուր լուծելու դեղ Համարաւ 4. կամ` 5. կամ` 6. կամ` 7. կամ` 8. միայն դողից ազատ ժամանակը: Գ. Երբ դողը վերևը գրած նշանները կունենայ և Հարկաւոր կը Համարուի փսխելու, կամ` լուծելու դեղ գործ ածելը և երբ միանգամ` տալով էս նշանները չեն քչանալ, էն ժամանակը եր- կու կամ` երեք օրից յետոյ կրկին տուր բերանիցը, կամ` փո- րիցը բանացնելու էլի էն դեղերը: Դ. Աշունքուան դողով Հիւան- դացածը եթէ վերևն գրած Հնարքն գործ դնելուց յետոյ էլի ունենայ լեզուն սպիտակ և կպչուն մաղասով պատած, դողիցն ազատ ժամանակը տուր Համարաւ 9 դեղը : 16. Դողացնելու միջոցին Հիւանդին պէտք է թողնեն Հանգիստ, չ'պիտի խօսին բարձր ձէնով և չ'պիտի բազմութիւն մօտ ըլին Հիւանդի պառկած տեղը,պատճառը՝ օդը կապականեն աւելորդ Հարցմունքներ անելով, կամ` շատ խօսացնելով : Չ'պէտք է պառկացնեն կրակից մօտիկ տաքութեան ժամանակը. եթէ ծարաւութիւնը նեղացնէ, թող խմացնեն դեղ Համարաւ 10. կաթնագոլ : 17. Ինչ ժամանակ սկսի քրտինք գալ, շուտ շուտ խմաց- րու Հիւընդին կաթնագոլ՝ 10. Համարաւ դեղը, որ շատ քըր- տինք կ'բերէ : Էս միջոցին չափաւոր ծածկել տուր, որ Հի- ւանդը չմրսի : 18. Ինչ օր որ Հիւանդը չ'լինի դողացնելիս և եղանակն էլ լաւ ըլի, Հիւանդը կարող է տանից դուրս ման գալ և թէ որ կամենայ, կարող է պարապիլ թեթև գործքով էնպէս, որ չը դադրի : Ամպած կամ` ցուրտ եղանակում` մանաւանդ առա- ւօտները և երեկոյեան պաՀուն չ'պէտք է տանիցը դուրս գայ թեթև Հագնուած և չ'պիտի պառկի կամ` Հանգստանայ թաց և քամու խաղացած տեղում` կամ` արևի տակը : 19. Երբ տեսնես որ վերոյ յիշեալ դեղերով ստամոքսը և աղիքները իստակուեցան աւելնորդ և վնասակար մաղասից, բայց դողը էլի չ'անցկացաւ, էն ժամանակը տուր ուժ տուող և դողը կտրող դեղ Համարաւ, 11, կամ` 12, կամ` 13, կամ, 14, կամ, 15, և կամ` 16 : Եթէ պատաՀի որ Հիւանդի լըն- տերքն ուռչի և բերանիցը վատ Հոտ ըլի գալիս և արիւն գը-
english draft
B. If the patient feels a backache, or griping and bloating of the belly, at that time give a purging medicine under Number 4, or 5, or 6, or 7, or 8, [but] only during the time free from the ague [fits]. C. When the ague has the signs written above and it is deemed necessary to use an emetic or a purging medicine, and when after a single administration these signs do not diminish, then after two or three days give once again those same medicines that operate through the mouth or through the belly. D. If one sick with the autumn ague, even after employing the remedies written above, still has the tongue white and coated with sticky phlegm, give the medicine under Number 9 during the time free from the ague.
16. During the ague fit, they must leave the patient in quiet; they should not speak in a loud voice, and a crowd should not be near the place where the patient lies, the reason [being] that they foul the air, by asking idle questions, or by making [him] talk much. They must not lay [him] close to the fire during the fever. If thirst troubles [him], let them give to drink the medicine under Number 10, lukewarm.
17. When the sweat begins to break out, frequently give the patient to drink, lukewarm, the medicine under Number 10, which will bring on much perspiration. During this time, have [him] moderately covered, so that the patient does not catch cold.
18. On whatever day the patient has no ague fit and the weather too is fair, the patient may walk out of the house, and if he wishes, he may occupy himself with light work, [yet] so that he does not fatigue himself. In cloudy or cold weather, especially in the mornings and at the evening hour, he must not go out of the house lightly clad, and he should not lie down or rest in a damp and drafty place, or under the [hot] sun.
19. When you see that by the above-mentioned medicines the stomach and bowels have been cleansed of superfluous and noxious phlegm, but the ague has still not passed away, at that time give a strengthening and fever-cutting medicine under Number 11, or 12, or 13, or 14, or 15, or 16. If it should happen that the patient’s gums swell, and an ill odor comes from the mouth, and blood...
