NOTE
- 36 -
english draft
[Page] 36
TEXT
և ամէն տեսակ վնասակար և դժուարամարս բաներից Հեռու պահել։ Եթէ տաքութիւնը խփէ գլուխը, կ'իմացուի էս նշան- ներով. գլուխը կունենայ սաստիկ տաք, իրան իրան կ'խօսի, աչ- քերը փուք ընկած կըլին և բուգը շատ կցաւի, որ կուլ տալը դժուարանում է և ուշքը կորցնում։ Էսպէս պատահելիս Հար- կաւոր է սառը ջրումը դրջած շոր դնել ճակատին վերայ ու քանի տաքանայ, փոխել, ականջների քամակին տզրուկ կպցնել և թողնել որ բաւական արիւն գնայ, Հիւանդի ուժին մտիկ տալով և խմացնել դեղ Համարաւ 17: Եթէ Հիւանդի բերնից և բոլոր մարմնից վատ Հոտ գայ, նշան է որ փտախտէ. էն ժա- մանակը պէտք է չափաւոր թրթու ուտելիք, և խմելիք տալ, այսինքն լիմոն, մեղրաքացախ, բուխարեան շլոր (ալիբուխարի), ճանճուռ, թրթու նուռը, խորոված թրթու խնձոր, եթէ գըտ- նուի թրթնջուկ (սրա քամուքսը ջրով և շաքարով պէտք է տալ խմելու քիչ քիչ)։ Եթէ Հիւանդութենից յետոյ ջրգողի ուռուցք պատահի, էն ժամանակը պէտք է նստացնել տաք ջը- րումը և քրտնացնել։ Էս ցաւի սաստիկ ժամանակը բժիշկ կանչելը ամէնից լաւ է։ 98. Միշտ վատ նշան Համարելու է, եթէ ցաւը ներս է խը- փում. էս ժամանակը քթիցը արիւն կերթայ, սաստիկ տաքու- թիւն կտայ, ուշքից կընկնի և դուրս տուած կարմիր բծերը կդառնան ծիրանի :
english draft
99. When the phlegm [*maghas*] or bile collected in the stomach is purged through the mouth, this ailment is called vomiting or purging from the mouth. 100. Vomiting arises from eating bad and spoiled things, or when the stomach is weighed down with superfluous, harmful phlegm. 101. The signs for recognizing this ailment are: the heart is churned [nausea occurs], a heaviness is felt in the pit of the stomach, the whole body feels chills, or a slight shuddering comes over [it], and
HEAD
ԳԼՈՒԽ Ժ. Բերանիցը բանացնելու վրայ.
english draft
CHAPTER X. On Causing Evacuation through the Mouth [Emetics].
TEXT
99. Ստամոքսումը ժողոված մաղասը կամ մաղձը երբ բե- րանիցը բանացնէ էս Հիւանդութիւնը կոչուում է փսխել կամ բերանից բանացնել։ 100. Փսխելը յառաջանում է վատ և աւերուած բաներ ուտելուց, կամ երբ ստամոքսը ծանրացած է աւելնորդ վնա- սակար մաղասով ։ 101. Էս Հիւանդութիւնը ճանաչելու նշաններն են. սիրտը խառնուում է. սրտի գդալի տեղն զգումէ ծանրութիւն, մըր- սացնում է բոլոր մարմինը, կամ վրէն թեթև սարսափ է գալի և
english draft
99. When the phlegm [*maghas*] or bile collected in the stomach is purged through the mouth, this ailment is called vomiting or purging from the mouth. 100. Vomiting arises from eating bad and spoiled things, or when the stomach is weighed down with superfluous, harmful phlegm. 101. The signs for recognizing this ailment are: the heart is churned [nausea occurs], a heaviness is felt in the pit of the stomach, the whole body feels chills, or a slight shuddering comes over [it], and
